راپورونه

آگاهان: ترکـیه در جنـگ حمـاس و اسـرائیـل نقـش چنـد پهـلو دارد

با آغازِ دوباره جنگ در نوارِ غزه پس از آتش بس چند روزه، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور کشور ترکیه در نشستِ سازمان‌ همکاری اسلامی در سخنرانی‌اش در ترکیه واکنش تُند نسبت به جنگ میان اسرائیل و نیروهای حماس نشان داده و گفته است که نخست وزیر اسرائیل باید به عنوان جنایت‌کارِ جنگی معرفی و محاکمه شود. آقای‌ اردوغان‌ در این‌ نشست نیز گفته‌ است که غزه‌ سرزمین مردم فلسطین است و تعلق به فلسطین دارد.
اما آیا این سخنان آقای اردوغان واقعاً از خشم بوده و دارد منحیث یک کشور اسلامی‌در کنار مردم‌ مظلوم‌ فلسطین‌ ایستاده میشود و یا اردوغان در صدد فریب جهان اسلام به ویژه مردم مظلوم فلسطین است؟!
احمد جواد جرات، کارشناس امورِ مسایل سیاسی در باره سخنان اخیرِ رئیس جمهور اردوغان به روزنامه شریعت گفت: «ترکیه هم پیرو منافع ملی و در کُل پیرو جهت‌ گیر های رجب طیب اردوغان به‌طور اخص است. با آغاز حمله حماس که اردوغان اکنون آن‌را یک سازمان آزادی‌ بخش می‌داند، رویکرد رئیس‌جمهور ترکیه متعادل‌تر بود و تلاش می‌کرد تا شبیه میانجی فعال حماس و اسرائیل را به‌سازش و توافقاتی بکشاند. اما با شکست این روی‌کرد و تشدید حملات اسرائیل، دیدگاه رجب طیب اردوغان تغییر کرد».
آقای‌ جرات، اضافه نمود: «بازی‌ های سیاسی سیاست‌مداران زیرک چند پهلوست؛ اردوغان هم یکی از همین باز‌یگران است. در حالی‌که ترکیه به‌ عنوان اولین کشور اسلامی در ۱۹۴۹ به‌ شناسایی اسرائیل به‌عنوان یک دولت اقدام کرد، تا کنون اما روابط دو طرف به‌رغم پستی‌وبلندی‌ هایش هم‌چنان مستحکم تصور می‌شود، برای همین ترکیه نمی‌تواند به‌طور کامل روابط سیاسی‌ خویش با تل‌آویو را قطع نماید. این موضوع بر اقتصاد و سیاست در داخل ترکیه به‌شدت تأثیر خواهد گذاشت».
وی دلیلی اینکه چرا اردوغان به یکبار‌گی لحن تُند در قبایل اسرائیل اتخاد نموده را در سه زوایه می‌داند:
۱- ترکیه به‌عنوان یک کشور اسلامی، تلاش می‌کند در شرایط فعلی دیپلماسی فعال‌تر اتخاذ و جایگاه منطقه‌ای خویش را تقویت نماید، از طرف دیگر این موضوع محافل و صنوف اسلامی و اسلام‌گراها در ترکیه را در هم‌سویی بیش‌تر با سیاست‌های رجب طیب اردوغان قرار خواهد داد امتیازی‌که اردوغان علاقه‌ای وافر به‌آن دارد.
۲- در حالی‌که ترکیه بازی‌گر خوب در متعادل‌سازی روابط‌ش به غرب و شرق تا کنون موفقانه پیش‌رفته، تلاش خواهد کرد تا اقدام عملی مشخصی که منجر به خشم غرب شود؛ انجام ندهد، زیرا اردوغان به‌خوبی آگاهست که در صورت هر اقدامی تهدید کننده به‌خصوص حمایت نظامی مستقیم یا غیر مستقیم از حماس؛ سیل تحریم‌های غرب را به‌همراه خواهد داشت. پرواضح است که اسرائیل در منطقه خط سرخ امریکاست.
۳- با این همه، من فکر می‌کنم که روابط میان ترکیه و اسرائیل به تیرگی حاد تبدیل نخواهد شد. دلایلی مشخصی از جمله اقتصادی- سیاسی و شاید هم ژئوپلتیکی در سطح منطقه‌ای دو طرف‌را از متشنج شدن اوضاع باز دارد.
از سوی دیگر عزیز محارج، از دیگر کارشناس مسایل سیاسی در خصوص سخنان اخیر اردوغان می گوید که ترکیه بیشتر تمایل به آمریکا دارد و بخاطر مسلمانان بودن مجبوراً چنین سخنِ تند در برابر اسرائیل دارد.
«آقای اردوغان تمایل زیاد به کشور آمریکا دارد و ترکیه عضوی ناتو است و نظر به قطعه نامه‌‌ی که کشور‌های عضوی ناتو دارند در آن ذکر شده که اگر یک کشور عضو ناتو مورد حمله قرار می گیرد سایر کشور‌های عضو از آن دفاع می‌کنند».
این کارشناس مسایل سیاسی نیز اشاره نمود که اردوغان بخاطر روابط تاریخی که با فلسطین دارد و نیز بخاطر سایر کشور‌های اسلامی مجبوراً واکنش‌ لفظی نشان ‌دهد در حالیکه می تواند نظر به موقعیت که دارد از طریق زمین و بحر برای‌نیرو‌های حماس کمک نظامی نماید، اما تا اکنون دیده میشود که نیرو‌های حماس را عملاً تجهیزات جنگی نکرده است و همانند سایر کشور‌های اسلامی با واکنش لفظی اکتفا می‌نماید.
این‌سخنان رجب طیب اردوغان در حالی به رسانه‌ها درز کرد که اکثرِ مسلمانان، کشور ترکیه را متهم به‌ عدم حمایت از حماس می کنند.. به باور اکثر مسلمانان جهان اسلام کشور ترکیه از تجهیزات جنگی و موقعیت استراتیژیک خوبی در منطقه برخوردار است که می‌ تواند نیرو‌های حماس را منحیث یک جریان اسلامی‌ تجهیز و حمایت‌ همه جانبه نماید تا در برابر نیرو‌های‌‌‌‌ اسرائیل که‌ توسط جهان غرب حمایت می‌شود مبارزه نماید. اما دیده می‌شود که رجب طیب اردوغان تنها با واکنش‌ های لفظی در برابر جنایت جنگی کشور اسرائیل که تا دندان مسلحه است اکتفا می نماید. کشور که می‌تواند که از هرنگاه در کنار مردم مظلوم فلسطین ایستاده شود و اما با واکنش‌های لفظی‌خود به جنایت که علیه ملت مظلوم فلسطین جریان دارد رفع مسوولیت می‌نماید.
ببرک قیومی

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *