مقالی اوتبصرې

حماس را نمی توان از حاکمیت غزه کنار زد

با توجه به افزایش محبوبیت بی سابقه مقاومت حماس در نوار غزه و کرانه باختری همچنان کاهش محبوبیت محمود عباس و تشکیلات خودگردان فعلی فلسطین، برنامه‌های آینده پسا جنگ در غزه در حال روشن شدن است.آمریکا تلاش خواهد کرد تا به‌منظور حذف مقاومت حماس از نوار غزه، به عنوان بازی گر اصلی عمل کند.روی همین ملحوظ، روزنامه (هآرتص) اسرائیلی، مقاله ای را تحت عنوان «چرا طرح آمریکا برای به حاشیه راندن حماس در غزه پس از جنگ محکوم به شکست است» نشر نموده است. در این مقاله نیز به تنش‌های آمریکا و اسرائیل در رابطه به چگونگی حاکمیت سیاسی پسا جنگ و عدم امکان حذف حماس از حاکمیت سیاسی غزه اشاره شده است.چرا طرح آمریکا برای به حاشیه راندن حماس در غزه پس از جنگ محکوم به شکست است؟بعید است اسرائیل در جنگ غزه «برنده» شود: به نظر می رسد حماس از کنترول خارج شده و با حمایت گسترده مردمی همراه است. این یک چالش برای طرح تحت نظر آمریکا برای رد حماس و «احیای مجدد» تشکیلات خودگردان فلسطینی به جای آن است. بنابر گزارش‌ها، آمریکا طرحی برای «احیای مجدد» تشکیلات خودگردان فلسطینی در نظر دارد، به امید اینکه که بتواند جان تازه‌ای – و مشروعیت – به تشکیلات خود گردان کناره ای باختری دمیده تا بتواند، پس از جنگ نیز بر نوار غزه حکومت کند.از جانب دیگر محمد اشتیه، نخست وزیر فلسطین تاکنون از اجرای مرحله اول اصلاحات گسترده در درون دولت خود خبر داده است. علاوه بر این، گزارش ها حاکی از آن است که اخیراً نشستی محرمانه با مقامات ارشد امنیت ملی عربستان، مصر، اردن و فلسطین (PA)، برگزار شد که در این نشست آنها در مورد چگونگی امکان پذیر ساختن این دیدگاه صحبت کردند. اما طرح آمریکا با موانع بزرگی روبرو است، شاید در گام نخست امتناع و سرپیچی نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل را در قبال داشته باشد.در جریان هفده سال گذشته، عمداً تحت نظارت نتانیاهو، اسرائیل به‌طور مداوم برای جلوگیری از اتحاد مجدد سیاسی غزه و کرانه باختری تلاش نموده و از رهبری ضعیف و تقسیم شده ای که نمی تواند یک جبهه متحد را نمایندگی کند، حمایت کرده است. اگر آمریکا نتانیاهو را تحت فشار قرار دهد تا به طرح آنها برای احیای تشکیلات خودگردان پاسخ دهد، وی احتمالاً تا پایان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر ۲۰۲۴ این موضوع را به امید اینکه که ترامپ در برابر بایدن پیروز شود، به تعویق خواهد انداخت.یکی دیگر از موانع این طرح، احتمال واقعی عدم پیروزی اسرائیل در جنگ نوار غزه و ادامه حضور سیاسی و نظامی حماس در آن است. پس از نزدیک به چهار ماه جنگ، بعید به نظر می رسد که اهداف اعلام شده اسرائیل برای ریشه کن کردن حماس محقق شود. حماس همچنان در حال جنگ و مذاکره با اسرائیل بر سر تبادل اسرا است. حتی اگر فرض کنیم که حماس از نظر نظامی ضعیف شده باشد، اما حقیقت این است که این جریان همچنان یک بازیگر برجسته سیاسی در بازی های محلی و منطقه ای باقی خواهد ماند.در یک نظرسنجی اخیر که توسط مرکز تحقیقات سیاست و نظرسنجی فلسطین (PSR) صورت گرفت، حدود نود درصد از پاسخ دهندگان از استعفای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین حمایت کردند و شصت درصد خواهان ابطال تشکیلات خودگردان فلسطین شدند. با این حال، آمریکا همچنان از تشکیلات خودگردان فلسطین حمایت می کند، اما با رویکردی جدید برای حل مشکل مشروعیت حضور خود در منطقه. حتی اگر این تلاش موفق هم گردد، استقرار جدید تشکیلات خودگردان فلسطین بعید است که پایدار باقی بماند.جنبش فتح، همراه با کشورهای عربی فعال و آمریکا در امور فلسطین، طرفدار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در کرانه باختری و نوار غزه نخواهد بود، زیرا حماس که یک نیروی اصلی در سیاست محلی به شمار می‌رود، احتمالاً پیروز خواهد شد. چون حماس از محبوبیت بی پیشینه ای در میان فلسطینی ها به دلیل مقاومت شدید در برابر نیروهای اسرائیلی در نبردهای غزه بر خوردار است.متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، در کنفرانسی در باره رویکرد آمریکا در ماه دیسمبر اعلام کرد که «اصلاح و احیای تشکیلات خود گردان فلسطین راهی برای حرکت به سوی اتحاد و اداره کرانه باختری و نوار غزه است، زیرا شرایط کنونی قدرت در موقعیتی است که نه می تواند آنها را مدیریت کند و نه هم تضمین های امنیتی را در غزه ارائه کرده می‌تواند.چالش هایی که در انتظار تشکیلات خود گردان فلسطین وجود دارد بسیار عمیق است، چون همه مقامات آن افراد فاسدی هستند که به هیچ عنوان مورد پسند فلسطینی ها نیستند.نکته دیگری که باید در نظر داشت:اگر محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین به‌گونه مثال وفات یا حد بیمار شود، این طرح آمریکا برای احیای تشکیلات خودگردان پایدار نخواهد بود. در این صورت چه اتفاقی خواهد افتاد؟ جنبش فتح، حزب حاکم در تشکیلات خودگردان فلسطین نیز از بحران های عمیق و رقابت های میان گروهی برای جانشینی عباس رنج می برد. تنش ها در آنجا به حدی است که جنگ قدرت ممکن خوانده ‌شودحتی اگر به درگیری مسلحانه داخلی منجر شود. در چنین سناریویی، حماس با محبوبیت فوق‌العاده‌اش پس از جنگ غزه، این خلا را پر خواهد کرد. با توجه به این پیچیدگی، این نکته نیز حائز اهمیت است، زمانی مشخص گردید که کشورهای عربی قصد کمک به مدیریت غزه پس از جنگ را ندارند، آمریکا در این طرح مداخله خواهد کرد. دولت بایدن امیدوار است تا رأی دهندگان عرب و مسلمان در آمریکا را با گفتن اینکه در تلاش است اطمینان حاصل کند که اسرائیل به طور دائم نوار غزه را اشغال نمی کند، مطمئن سازند. اما حماس هر طرحی را که طرف آن نباشد، رد خواهد کرد. احتمالا با رهبرانی که از جنبش فتح جدا شده اند، مانند محمد دحلان و ناصر القدوه، متحد شوند، تا یک نهاد پس از جنگ را تشکیل دهند که ممکن است رسما ًبخشی از آن نباشد، اما همچنان نفوذ قابل توجهی را در آن خواهند داشت.

منبع: بخش انگلیسی روزنامه الخنادق – ترجمه و تخلیص: احمد ضیا سروری

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *