راپورونه

ضرورت حفاظت از تنوع زیستی در افغانستان

شریعت: دوم جوزا، مصادف با روز جهانی تنوع زیستی است، یادهانی از این روز فرصتی ارزشمند برای تأمل در اهمیت حفظ تنوع زیستی غنی افغانستان و تبیین اقدامات ضروری برای صیانت از این میراث گرانبها برای نسلهای آینده را فراهم میآورد. افغانستان با دارا بودن چشماندازهای متنوع، از جمله کوههای مرتفع، دشتهای پهناور، جنگلها و آبگیرهای طبیعی، میزبان طیف گستردهای از گونههای گیاهی و جانوری است که نقش حیاتی در پویایی اکوسیستمها ایفا میکنند.

تنوع زیستی صرفاً به تنوع موجودات زنده محدود نمیشود، بلکه مفهومی ژرفتر را در بر میگیرد که شامل تنوع ژنتیکی، تنوع گونهای و تنوع اکوسیستمی نیز میشود. این تنوع پیچیده، زیربنای بسیاری از خدمات حیاتی اکوسیستم، از جمله تصفیه آب و هوا، گرده افشانی گیاهان، کنترول آفات و تنظیم آب و هوا را تشکیل میدهد.

علاوه بر ارزش ذاتی و زیست محیطی، تنوع زیستی نقش اساسی در ثبات اقتصادی و اجتماعی دارد. بخشهای زراعت، گردشگری و تولید دارو به طور مستقیم به تنوع زیستی وابسته هستند و از بین رفتن آن میتواند منجر به پیامدهای ناگوار اقتصادی، از جمله از دست رفتن شغل، درآمد و امنیت غذایی شود.

متأسفانه، تنوع زیستی افغانستان با چالشهای متعددی روبهرو است که از جمله میتوان به چهار دهه جنگ، خشکسالی، چرای بیرویه مواشی، شکار غیرقانونی و آلودگی اشاره کرد. این عوامل دست به دست هم داده و منجر به کاهش شدید جمعیت بسیاری از گونهها و تخریب زیستگاههای طبیعی آنان شدهاند.

بناً حفاظت از تنوع زیستی در افغانستان نیازمند تعهد و ارادهای راسخ از سوی تمامی ذینفعان، از جمله دولت، سازمانهای غیردولتی، جوامع محلی و مردم است. در این راستا، اقدامات متعددی باید اتخاذ شود، از جمله:

افزایش آگاهی؛ ارتقای سطح آگاهی عمومی نسبت به اهمیت تنوع زیستی و تبیین تهدیدات علیه آن، نخستین گام در جهت جلب مشارکت فعالانه مردم در حفاظت از این گنجینه ملی است.

تقویت چارچوب قانونی؛ وضع و اجرای قوانین و مقررات قوی برای حفاظت از تنوع زیستی، از جمله گونههای در معرض خطر و زیستگاههای حیاتی، امری ضروری است.

ایجاد بیشتر مناطق حفاظت شده؛ تعیین و مدیریت مناطق حفاظت شده جهت حفظ تنوع زیستی در سطوح مختلف، از جمله ملی و محلی، از اهمیت بالایی برخوردار است.

ترویج مدیریت پایدار منابع طبیعی؛ اتخاذ رویکردهای پایدار در بهرهبرداری از منابع طبیعی، مانند زراعت، جنگلداری و معدن، نقش کلیدی در حفظ تنوع زیستی ایفا میکند.

حمایت از تحقیقات و آموزش؛ گسترش تحقیقات علمی در زمینه تنوع زیستی افغانستان و ارائه آموزشهای تخصصی به منظور ارتقای دانش و مهارتهای لازم در این زمینه ضروری است.

نتیجهگیری:

روز جهانی تنوع زیستی یادآور تعهد ما به حفظ این میراث گرانبها برای نسلهای آینده است. با اتخاذ اقدامات مؤثر و همکاری همهجانبه، میتوانیم تنوع زیستی غنی افغانستان را حفظ و از خدمات ارزشمند آن برای رفاه و توسعه پایدار این سرزمین بهرهمند شویم.

اسفندیار

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button