دینې لیکنې

قربانی؛ رمزفداکاری وتسلیم شدن در برابرخداوند عزوجل

احمد

عید در لغت از ماده عود به معنی بازگشت است. به روزهایی که مشکلات از قوم و جمعیتی برطرف می شود و بازگشت به پیروزی‌ها و راحتی های نخستین می کنند، عید گفته می شود. و در اعیاد اسلامی به مناسبت این که در پرتو اطاعت  ماه مبارک رمضان و یا انجام فریضه بزرگ حج، صفا و پاکی فطری نخستین به روح و جان باز می گردد و آلودگی ها که بر خلاف فطرت است از میان می رود «عید» گفته شده است ،ازاین‌رو عید قربان نیزدر پهلوی عید رمضان یکی از عید های اسلامی است که همه ساله در سراسر جهان اسلام ، توسط مسلمانان برگزار می شود، عید قربان ابزارتمایل ابراهیم {ع } برای قربانی کردن ، پسرش اسماعیل {ع } را به عنوان عمل پیروی ازفرمان خداوندعزوجل ، با قربانی کردن حیوانی مانند بز، گوسفند ، گاووشترارج می نهند.  با این حال، قبل از اینکه ابراهیم { ع } پسرش را قربانی کند، خداوند { ج } گوسفندی را فراهم کرد تا به جای آن قربانی شود. در کلام پاک الهی آمده  که حضرت ابراهیم { ع }  در سن بالا دارای فرزندی شد که او را اسماعیل نام نهاد و برایش بسیار عزیز و گرامی بود، اما مدت‌ها بعد، هنگامی که اسماعیل به سن نوجوانی رسیده بود، فرمان الهی چندین بار در خواب به ابراهیم  { ع }نازل شد و بدون ذکر هیچ دلیلی به او دستور داده شد تا اسماعیل را قربانی کند،حضرت ابراهیم  { ع } درنهایت باموافقت   خالصانهٔ فرزندش، به محل مورد نظر می‌روند و ابراهیم(ع) آماده ذبح فرزند محبوب خود می‌شود، اما به هنگام انجام قربانی اسماعیل، خداوند عزوجل که او را سربلند در امتحان می‌یابد، گوسفندی را برای انجام ذبح به نزد ابراهیم می فرستد ، این ایثار وعشق پیامبر به اجرای فرمان خداوندسبحان ،فریضه یی برای حجاج ومسلمانانی که توان مالی دارند در جهان اسلام ، می گردد تا در این روز ،حیوانی را قربانی کنند ،نه تنها که رضای او تعالی را بدست آورند ،بلکه ازاین طریق برای یتیمان وتهی دستان خوراکی ، فراهم گردد در این روز ،  همچنان نمازعید نیز برپا می گردد.  احکام قربانی کردن در عید قربان شامل نوع حیوان: شتر، گاو و گوسفند ، زمان ذبح و مکان قربانی کردن و نحوه مصرف گوشت قربانی و شرایط قربانی می شود. قربانی کردن حیوان ثواب بسیاری دارد ، پیغمبر اکرم (ص) فرموده اند که در روزهای عید قربان وقربان کردن به پیش گاه خداوند { ج} بعد از عبادات فرضی ، اینقدر مقبول و پسندیده  ،نیست وبیش از رسیدن قطرات خون به زمین ، مقبول پروردگار می گردد ، لذا با شوق زیاد ودل پروسعت قربانی کنید و نیز رسول اکرم (ص) می فرماید:به اندازه موهای بدن حیوان ذبح شده ، ثواب داده می شود ، پس برای حصول این اندازه ثواب باید مسلمانانی که توانای مالی دارند ،از این اجر وثواب خود را محروم نسازند. هرچند هستند برخی از خدا ناباوران که به ذبح حیوانات ، انگشت انتقاد می گذارند ،اما بدانند که تاریخ قربانی بسیار قدیمی است و از زمان حضرت آدم ابوالبشر (ع) معمول بوده و در ادیان گذشته نیز جزو مقررات دینی به شمار می‌آمده که شمه‌ یی از آن به اختصار بیان می‌شود.

قربانی فرزندان حضرت آدم (ع) که نخستین قربانی در عالم  بشر به حساب می‌رود و در آیات۳۰- ۲۷ سوره مائده تصریح شده و خلاصه شرح آن چنین است: دو پسر حضرت آدم به نام هابیل و قابیل به ترتیب شبانی (چوپانی) و کشاورزی می‌کردند و صاحب گوسفندان و آب و خاک فراوان بودند، حضرت آدم (ع) آنان را امر به قربانی در راه خدا کرد. هابیل یکی از بهترین شتران یا گوسفندان را برای قربانی در راه خدا اختصاص داد و قابیل دسته‌ یی از گندم‌های پست و نامرغوب را جهت قربانی انتخاب کرد که قربانی هابیل مقبول درگاه پروردگار گردید و قربانی قابیل به علت عدم اخلاص ، مردود گشت ، قابیل به سبب قبول نشدن قربانی حسادت ورزید و آتش خشم و کینه اش زبانه کشید، نفس اهریمنی و شیطانی قابیل او را به کشتن برادر وادار کرد و هابیل را کشت و در دنیا و آخرت زیانکار گردید.

در قرآن مجید این واقعه تاریخی چنین آمده است ؛

ترجمه: وقتی که (هابیل و قابیل، پسران آدم) قربانی تقدیم کردند از یکی (یعنی هابیل) پذیرفته شد و از دیگری (قابیل) پذیرفته نشد.. حضرت نوح پیغمبر (ع) پس از طوفان، قربانگاهی ترتیب داد و حیوانات بسیاری در آنجا برای خدا قربانی کرد.

قربانی حضرت ابراهیم خلیل (ع) یگانه فرزندش اسماعیل (ع) که در آیات ۱۰۲ تا ۱۰۷ سوره صافات بیان گردیده است .

بنابراین اسرار وحکمت قربانی در حقیقت فداکردن مال وانفاق آن در راه خداوندعزوجل است ، زیرا کشتن حیوان اشاره به کشتن نفس اماره است و مرد خداشناس با شمشیر برنده عقل و ایمان، حیوان نفس را که دائماً وی را به کار‌های زشت وا می‌دارد ، مقتول سازد و خانه دل را از لوث نفس سرکش  پاک گرداند و آن را در راه حق و پیشگاه محبوب قربانی کند و حج اکبر نماید که اگر نفس اماره و خواهش‌های او کشته نشود و آرام نگیرد هرگاه تمام نعمت‌ها و ثروت‌های دنیوی در اختیارش باشد و زمین و آسمان را ببلعد باز هم سیر نمی‌شود ، پس باید برای رسیدن به کمال با الهام از ایمان و تقوای حضرت ابراهیم( علیه السلام)، در قربانی کردن نفس و امیال دنیایی و غیر خدایی تلاش کند و در انجام اعمال خالص به درگاه خداوند{ ج} کوشا باشد .

دراخیر باید گفت قربانی کردن رمز فداکاری، از خود گذشتگی و حد نهایی تسلیم شدن دربرابر خداوند سبحان است یعنی همان طور که خون قربانی را در راه خداوند می ریزیم، برای دفاع ازسرزمین اسلامی  وارزش‌های اسلامی و اجرای فرامین الهی درجامعه ، حاضریم بدون فکر و تامل از جان خویش هم بگذریم .

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button